
Naar aanleiding van of na aanleiding? De juiste spelling
Je schrijft een brief, typt een e-mail, en dan sluipt de twijfel binnen: is het nou ‘naar aanleiding van’ of ‘na aanleiding van’? Je bent niet de enige die hierover struikelt – het is een van de hardnekkigste spellingkwesties in het Nederlands, maar in deze gids ontwarren we de knoop en geven we je een handige truc om het nooit meer fout te doen.
Correcte schrijfwijze: naar aanleiding van ·
Foute schrijfwijze: na aanleiding van ·
Betekenis: als gevolg van, vanwege ·
Aantal taaladviesbronnen die correcte vorm bevestigen: 3 (Onze Taal, Vlaanderen.be, Scribbr)
Overzicht
- ‘Naar aanleiding van’ is de enige correcte vorm (Onze Taal)
- Betekenis is vast: als gevolg van, vanwege (Vlaanderen.be Team Taaladvies)
- Niet van toepassing: alle bronnen zijn eensluidend over de juiste vorm
- Niet van toepassing: geen verandering in de tijd, vaste uitdrukking
- Gebruik de geheugensteun: ‘Naar’ heeft een ‘r’ net als ‘richting’ (Scribbr)
Is het naar aanleiding van of na aanleiding van?
Het korte antwoord: de enige correcte schrijfwijze is naar aanleiding van. De variant ‘na aanleiding van’ is volgens alle gezaghebbende taaladviesbronnen niet correct. Onze Taal (dé autoriteit op het gebied van Nederlandse taaladviezen) bevestigt dit ondubbelzinnig.
Waarom is ‘naar aanleiding van’ de enige correcte vorm?
‘Naar aanleiding van’ is een vaste combinatie, een zogenoemde vaste uitdrukking. Dat betekent dat de woorden als eenheid functioneren en niet los van elkaar kunnen worden aangepast. De betekenis is ‘als gevolg van, vanwege, ertoe gebracht door’, zoals Onze Taal uitlegt.
Wie ‘na aanleiding van’ schrijft, gebruikt een grammaticale constructie die ‘volgend op (de) aanleiding van’ zou betekenen – iets wat Nederlands niet is. De fout kost direct geloofwaardigheid in formele communicatie.
Wat is de grammaticale verklaring?
Het voorzetsel ‘na’ drukt in het Nederlands een temporele volgorde uit, zoals in ‘na de vergadering’ of ‘na het eten’, aldus Onze Taal. In ‘naar aanleiding van’ is echter geen sprake van een volgorde in tijd, maar van een oorzakelijk verband: iets gebeurt als gevolg van iets anders. De ‘r’ in ‘naar’ is dus essentieel en niet weg te laten.
Volgens Schrijvenonline (platform voor schrijftrainingen) is ‘na’ in het Nederlands voorbehouden aan temporele betekenissen. De foutvariant ‘na aanleiding van’ ontstaat doordat mensen ‘naar’ en ‘na’ door elkaar halen.
Hoe voorkom je de fout ‘na aanleiding van’?
De verwarring is goed te verklaren. Onze Taal merkt op dat de slot-r in ‘naar’ in snel spraakgebruik vaak niet goed hoorbaar is. Wie de zin snel uitspreekt, hoort zelf het verschil nauwelijks. Bovendien wordt het voorzetsel ‘na’ veel vaker gebruikt dan ‘naar’ in vaste combinaties, waardoor ‘na aanleiding van’ als vanzelfsprekend aanvoelt.
Scribbr (platform voor academisch schrijven) adviseert een simpele geheugensteun: ‘naar’ heeft een ‘r’, net als ‘richting’. Bij ‘naar aanleiding van’ wijs je naar een aanleiding – vandaar de ‘r’.
‘Naar’ = ‘r’ = ‘richting’. Je wijst in de richting van de aanleiding. ‘Na’ = ‘tijd’ = geen richting, dus nooit foutloos.
De implicatie: dit is geen kwestie van ‘mag allebei’. Wie ‘na aanleiding van’ schrijft, maakt gewoon een taalfout – met alle gevolgen voor hoe professioneel de tekst overkomt.
Wat is een alternatief voor ‘naar aanleiding van’?
Er zijn verschillende alternatieven voor ‘naar aanleiding van’, elk met een eigen toon en toepassing. In een vergelijkingstabel zie je direct hoe de opties zich tot elkaar verhouden.
Vijf veelgebruikte opties, één patroon: de keuze hangt af van de context en de gewenste formaliteit.
| Alternatief | Betekenis | Formeel | Voorbeeldzin |
|---|---|---|---|
| Naar aanleiding van | als gevolg van, vanwege | Ja | Onze Taal: ‘Naar aanleiding van uw vacature schrijf ik u deze brief.’ |
| Vanwege | wegens, door | Ja | Scribbr: ‘Vanwege uw verzoek sturen wij u de documenten.’ |
| Als gevolg van | doordat iets anders gebeurde | Ja | ‘Als gevolg van de regenval is de wedstrijd uitgesteld.’ |
| Op basis van | grondslag voor handeling | Matig | ‘Op basis van ons gesprek heb ik de offerte aangepast.’ |
| Naar aanleiding (zonder ‘van’) | in reactie op | Matig | ‘Naar aanleiding hiervan ontvangt u een creditnota.’ |
Beaks.nl (taaladviesplatform) benadrukt dat ‘naar aanleiding van’ in formele brieven de meest courante uitdrukking blijft. ‘Vanwege’ is een directe vervanging, maar heeft een iets andere lading: het benadrukt de oorzaak, niet de reactie.
Wat dit betekent: in sollicitatiebrieven, officiële e-mails en zakelijke correspondentie kun je het beste bij ‘naar aanleiding van’ blijven. ‘Vanwege’ werkt prima, maar klinkt soms zakelijker en minder persoonlijk.
Hoe gebruik je naar aanleiding van?
De uitdrukking ‘naar aanleiding van’ wordt gevolgd door een zelfstandig naamwoord of een werkwoord. De constructie is: naar aanleiding van + [zelfstandig naamwoord]. De officiële voorbeelden laten het patroon helder zien.
Voorbeeldzinnen in formele en informele context
Drie voorbeelden, één duidelijke lijn: de uitdrukking kan in elke context, zolang de schrijfwijze maar correct is.
- Onze Taal: ‘Naar aanleiding van uw vacature van 2 maart schrijf ik u deze brief.’
- Vlaanderen.be Team Taaladvies: ‘Naar aanleiding van ons gesprek van 16 augustus stuur ik u hierbij meer informatie.’
- Scribbr: ‘Naar aanleiding van ons telefoongesprek stuur ik u de gevraagde stukken.’
Gebruik in sollicitatiebrieven
In sollicitatiebrieven is ‘naar aanleiding van’ de meest gangbare openingszin. Het geeft aan dat je reageert op een specifieke vacature. Schrijvenonline adviseert: ‘Naar aanleiding van uw advertentie in de krant…’ – een standaard maar effectieve opening.
De afkorting ‘nav’
In de kantooromgeving wordt vaak de afkorting ‘n.a.v.’ (of ‘nav’) gebruikt. Scribbr geeft aan dat in formele of academische teksten de volledige vorm de voorkeur heeft. Taaleidoscoop (taalblog) waarschuwt dat de afkorting ‘n.a.v.’ verwarring kan veroorzaken omdat de ‘n’ niet duidelijk maakt dat het om ‘naar’ gaat – de lezer zou ‘na’ kunnen denken.
De les: gebruik ‘n.a.v.’ alleen in interne notities, niet naar buiten toe. In officiële brieven schrijf je altijd ‘naar aanleiding van’ voluit.
De spreektaal vergroot de verwarring – het verschil tussen ‘na’ en ‘naar’ is in snel spreken minimaal, zo stelt Taaleidoscoop. Schrijf je een formele tekst? Spreek de zin dan langzaam uit en luister of je de ‘r’ hoort.
‘Naar aanleiding van is een vaste combinatie met de betekenis “als gevolg van, vanwege, ertoe gebracht door”. “Na aanleiding van” is niet correct.’
— Onze Taal (Nederlands taaladviesorgaan)
‘De correcte vorm is naar aanleiding van. Na aanleiding van* is niet correct. Voorbeeld: “Naar aanleiding van ons gesprek van 16 augustus stuur ik u hierbij meer informatie.”‘
— Vlaanderen.be Team Taaladvies (officieel Vlaams taaladviesorgaan)
Gerelateerde lectuur: Nederlands naar Engels vertalen gids
vlaanderen.be, scribbr.nl, secretaressenet.nl, woordenboek.org, nl.bab.la, reddit.com
Veelgestelde vragen
Wat is de afkorting van ‘naar aanleiding van’?
De officiële afkorting is ‘n.a.v.’. Informeel wordt ook ‘nav’ gebruikt. Scribbr adviseert in formele teksten altijd de volledige vorm te schrijven.
Is ‘na aanleiding van’ ooit correct geweest?
Nee, ‘na aanleiding van’ is nooit correct geweest in het Standaardnederlands. Het is een hardnekkige spelfout die ontstaat door verwarring in de uitspraak, zoals Onze Taal uitlegt.
Kan ik ‘naar aanleiding van’ gebruiken in een informele e-mail?
Ja, de uitdrukking is niet alleen voor formele contexten. Ook in informele e-mails is ‘naar aanleiding van’ correct en gebruikelijk, zolang de situatie erom vraagt.
Wat is het verschil tussen ‘naar aanleiding van’ en ‘vanwege’?
‘Naar aanleiding van’ legt de nadruk op de reactie of het gevolg van een eerdere gebeurtenis. ‘Vanwege’ legt meer de nadruk op de oorzaak. In veel gevallen zijn ze uitwisselbaar, zoals Scribbr uitlegt.
Hoe spel je ‘naar aanleiding van’ in een sollicitatiebrief?
Altijd ‘naar aanleiding van uw vacature…’ – nooit ‘na aanleiding’. Schrijvenonline raadt dit aan als standaardopening.
Waarom wordt ‘na’ vaak ten onrechte gebruikt?
De fout is te verklaren doordat de slot-r in ‘naar’ in snel spraakgebruik niet hoorbaar is, zoals Onze Taal aangeeft. Ook de contaminatie met het temporele ‘na’ speelt een rol.
Voor iedereen die zakelijke of persoonlijke correspondentie schrijft, is de keuze duidelijk: schrijf altijd ‘naar aanleiding van’ – of kies voor ‘vanwege’ als alternatief. De fout ‘na aanleiding van’ ondermijnt direct de geloofwaardigheid van de tekst, terwijl de correcte vorm juist professionaliteit uitstraalt.